Parowozy towarowe
Ty2
Kiedy wojska niemieckie napadły na ZSRR w czerwcu 1941 roku, warunki pogodowe były sprzyjające. Jednak, parę miesięcy później w listopadzie, kiedy wojska niemieckie staneły u wrót Moskwy, pogoda znacznie się zmieniła i nastała sroga rosyjska zimna, przy mrozie sięgającym - 20°C zaczeły zawodzić najnowocześniejsze maszyny, a przede wszystkim transport dowożący zaopatrzenie dla walczącej armii. W tym przypadku klęskę poniosły koleje niemieckie. Okazało się bowiem, że nowoczesne parowozy serii Br50 (PKP Ty5) czy Br44 (PKP Ty4), w warunkach rosyjskiej zimy stały się zawodne. Wówczas swoją wyższość wykazały polskie parowozy Ty23 które stały się głównym środkiem komunikacji na Kolei Wschodniej, obsługując transport tuż przy froncie. Natychmiast w Niemczech powstała koncepcja budowy uniwersalnego parowozu odpornego na warunki zimowe, o niewielkim nacisku osi, prostej konstrukcji, taniego i prostego w obsłudze a zdolnego pociągnąć pociągi o masie 1000t parowozu wojennego. Niemieccy konstruktorzy, przystępując do projektowania, wzorowali się na parowozie Br50. Pierwszy parowóz nowej serii Br50 opuścił fabrykę "Borgis" w Berlinie 12 września 1942 roku, z oznakowaniem 52.001. Od tej pory parowozy zaczęto budować w innych niemieckich fabrykach t.j: "Henschel", "Jung", "Esslingen". A także w Austrii, Czechosłowacji oraz w okupowanej Polsce - "Fablok" w Chrzanowie oraz "H.Cegielski" w Poznaniu. Parowozy budowane według jednej dokumentacji lecz przez dwie różne fabryki nieco się różniły od siebie. W zasadzie wszystkie parowozy budowano z ostojami blachowymi, jednak 300 parowozów zbudowano z ostojami belkowymi - także takie parowozy można było po II wojnie spotkaćna PKP. Liczba wyprodukowanych parowozów nie jest dokładnie znana. Po zakończeniu działań wojennych same koleje niemieckie posiadały na swym stanie 6150 tych parowozów, a były one również budowane dla państw współpracujących z III Rzeszą. Wiele parowozów Sowieci przetransportowali do ZSRR z krajów Europy, do chwili obecnej nie można dokładnie ustalić liczby "trofiejnych" lokomotyw. Do 1946 roku Ministerstwo Kolei ZSRR przejęło i przetransportowało z Niemiec wschodnich 500 sztuk parowozów Br52, z Austrii - 243, a z Węgier - 134 sztuki. Po "przekuciu" parowozów na tor szeroki, używano ich w różnych rejonach ZSRR, kiedy to w latach 50 - tych zaczęły się pojawiać lokomotywy spalinowe i elektryczne parowozy stopniowo odawano do rezerwy, do tzw. leśnych magazynów. Podczas, wojny w latach 1943 - 45 w polskich fabrykach lokomotyw wyprodukowano łącznie 727 parowozów. Ostatni parowóz z chrzanowskiej fabryki który został oddany do DRB wyjechał w grudniu 1944 roku, dalsze prace przerwano z powodu zbliżającego się frontu. 18 stycznia 1945 roku Chrzanów został wyzwolony, a fabrykę przejęły władze polskie. Jeszcze wojna na dobre się nie zakończyła, a w "Fabloku" przystąpiono do montażu parowozów z pozostawionych części i podzespołów. Pierwsze parowozy wybudowane w "Fabloku" i zakładach HCP przekazywano do dyspozycji Wojskowych Przewozów Kolejowych Armii Czerwonej, która zarządzała tymi parowozami według własnych potrzeb. Z wypożyczonych ok. 60 lokomotyw zwrócono 52. Początkowo parowozy Ty2 były budowane oszczędnościowo, według dokumentacji niemieckiej, ale podczas ich użytkowania w latach 1952 - 54 zaczęto wprowadzać wiele nowych zmian konstrukcyjnych, dostosowując je do wymagań PKP. Od 1966 roku we wszystkich parowozach zaczęto wymieniać instalacje elektryczną na zmodernizowaną, z reflektorami lustrzanymi, tablicami rozdzielczymi i turbozespołami polskiej budowy. W roku 1957 Ministerstwo Komunikacji zaprzestało zamawiać parowozy, a zaczęto zamawiać w krajowych fabrykach lokomotywy spalinowe. Z tej racji kasowano parowozy, które były kierowane do warsztatów w celu przeprowadzenia naprawy głównej, gdyż spodziewano się wkrótce dostaw nowych lokomotyw spalinowych. Efekt bezmyślnej gospodarki był opłakany, gdyż zaczęło brakować w PKP odpowiednio silnych środków trakcyjnych. W tej sytuacji zwrócono się o pomoc do ZSRR, gdzie zakupiono 200 poniemieckich parowozów, stojących od lat w lasach koło Swisłoczy i Mohylewa. Parowozy były eksploatowane głównie w DOKP Katowice, ale kiedy na Śląsk dotarła trakcja elektryczna rozdysponowano je do innych dyrekcji kolejowych oraz odstąpiono część kolejom przemysłowym. Parowozy Ty42 były ekspoloatowane na PKP do 1993 roku. Na cele muzealne zachowano 10 sztuk.
Tki3
Konstrukcja parowozu kolei pruskich powstała w 1903 roku. W odróżnieniu od wcześniejszych rozwiązań zastosowano wózek Krauss - Helmoholtza i powiększono zbiorniki wodne. Do roku 1914 zbudowano 2060 egzemplarzy. Po I wojnie światowej na PKP pracowało 310 lokomotyw, a 10 znajdowało się w gestii Rady Portu Wolnego Miasta Gdańsk. Dzięki walorom użytkowym seria Tki3 dotrwała w PKP do lat 60 - tych. Ostatni parowóz skreślono ze stanu MD Kamieniec w 1969 roku.
 Dane techniczne :
 Układ osi 1'C
 Średnica cylindra x skok tłoka 450 x 630 mm.
 Ciśnienie pary w kotle 12 at.
 Powierzchnia rusztu 1,53 m².
 Powierzchnia ogrzewalna 107,3 m²
 Prędkość maksymalna 65 km/h.
 Średnica kół napędowych 1350 mm
 Średnica kół tocznych 1000 mm.
 Zapas wody 7 m².
 Zapas węgla 2 t.
 Masa służbowa 59 900 Kg.
 Długość całkowita 10700 mm.
Ty23
Parowóz był pierwszym typem ciężkiej lokomotywy towarowej na PKP, przeznaczonym do prowadzenia pociągów o masie 2000 ton. W 1923 roku, 15 sztuk dostarczyła firma Schwartzkopff, kolejne zbudowały fabryki belgijskie, a od 1926 roku produkował je krajowe wytwórnie. Ogółem zbudowano 612 sztuk różniących się budową kotła, układem hamulcowym, osi tocznej. Ostatnie maszyny wycofano z PKP w 1979 roku.
 Dane techniczne :
 Układ osi 1'E
 Średnica cylindra x Skok tłoka 650 x 720 mm
 Ciśnienie pary w kotle 14 at.
 Powierzchnia rusztu 4,5 m².
 Powierzchnia ogrzewalna+Prz. 223,9+73,5/191,1+85,9 m²
 Prędkość maksymalna 60 km/h.
 Średnica kół napędowych 1450 mm.
 Średnica kół tocznych 1000/860 mm.
 Zapas wody 21,5 m².
 Zapas węgla 10 t.
 Masa służbowa 143 300 Kg.
 Długość całkowita 20 065 mm.
 Seria tendra 22D23
Ty37
Seria ta powstała w 1937 roku jako rozwinięcie lokomotywy Ty23. Do wybuchu wojny wykonano tylko 27 egzemplarzy, pierwsze z nich zostały przydzielone do dyrekcji toruńskiej , w 1939 roku wszystkie zgrupowano w DOKP Warszawa. Po wojnie pracowało tylko 27 maszyn zgrupowanych w DOKP Szczecin, a do końca lat 50 - tych w DOKP Katowice. Parowozy Ty37 zostały wycofane w 70 - latach, jako ostatni Ty37 - 17 w grudniu 1977 roku.
Ty42
Ty43
Wykorzystując przygotowane elemety parowozów do produkcji lokomotyw Ty42 rozpoczęto montaż lokomotyw pod oznaczeniem Ty43, a w 1948 roku uruchomiono ich produkcję, wyposażając jednocześnie w tendry 32D47 o zwiększonej pojemności. Łącznie do PKP dostarczono 124 parowozy serii Ty43, dla górnictwa 2, które na początku lat 50 - tych zostały przejęte przez PKP w zamian za lokomotywy innych typów. Ostatnie parowozy Ty43 przydzielone do MD Gniezno, pracowały do końca lat 70.
 Dane techniczne :
 Układ osi 1'E
 Średnica cylindra x Skok tłoka 630 x 660 mm.
 Ciśnienie pary w kotle 16 at.
 Powierzchnia rusztu 4,70 m².
 Powierzchnia ogrzewalna + Prze. 199,6+75,8 m²
 Prędkość maksymalna 80 km/h
 Średnica kół napędowych 1000 mm.
 Średnica kół tocznych 850 mm.
 Zapas wody 30 m²,32 m²
 Zapas węgla 10 t., 12 t.
 Masa służbowa 146 000/151 000 Kg.
 Długość całkowita 23 000 mm.
 Seria tendra 30D43/32D47
Ty45
W 1946 roku rozpoczęto dostawy ciężkich lokomotyw towarowych dla PKP serii Ty45, produkowanych w oparciu o adaptowaną dokumentację przedwojennego parowozu Ty37. W odniesieniu do prototypu wprowadzono pewne zmiany: stalową skrzynię ogniową, zespórki przegubowe, pełne osie zestawów kołowych. Lokomotywy Ty45 miały na wzór parowozów "wojennych" zamknięte budki maszynisty i tendry beczkowe, pierwotnie serii 30D43 później 32D47 o zwiększonej pojemności. Oprócz 428 maszyn dla PKP, wykonano również 20 egzemplarzy dla różnych odbiorców resortu górnictwa, dokąd sprzedano również kilkadziesiąt maszyn z PKP. Na kolei seria Ty45 zakończyła pracę pod koniec lat 80-tych. Ostatni parowóz Ty45-379 został przekazany do Wolsztyna. W Jaworzynie Śląskiej stacjonuje parowóz Ty45-20 przyjęty z kopalni "Jowisz" w Wojkowicach.
 Dane techniczne :
 Układ osi 1'E
 Średnica cylindra x Skok tłoka 630 x 700 mm
 Ciśnienie pary w kotle 16 at.
 Powierzchnia rusztu 4,70 m².
 Powierzchnia ogrzewalna+przegz. 196,7+84,1 m²
 Prędkość maksymalna 75 km/h.
 Seria tendra 30D43/32D47
 Średnica kół tocznych 860/1450 mm.
 Zapas wody 30 m²,32 m²
 Zapas węgla 10 t., 12 t.
 Masa służbowa 159 000/164 000 Kg.
 Długość całkowita 22 380 mm.
Ty51
Parowozy Ty51 zostały zaprojektowane z przeznaczeniem do obsługi ciężkich pociągów towarowych. Lokomotywy wyposażono w tendry o dużej pojemności i mechaniczny podajnik węgla. Seria Ty51 została całkowicie wycofana z ciężkiego ruchu towarowego dopiero w latach 70 - tych, ostatnie parowozy zakończyły służbę w MD Zbąszynek na początku lat 90 - tych. Oprócz PKP, 24 parowozy tego typu sprzedano do przemysłu, w tym dla "kolei piaskowej" na Śląsku, gdzie wycofoano je z ruchu w 1992 roku.
Tr202
Założenia parowozu "Liberation" (wyzwolenie) opracowano w 1943 roku wg wskazówek przedstawicieli różnych kolei europejskich, w tym Polski. Produkcja tych lokomotyw miała ułatwić powojenną odbudowę transportu. Dostosowano je do skrajni obowiązującej w europie, a stanowisko maszynisty znajdowało się po lewej stronie. W 1946 roku wyprodukowano 10 egzemplarzy dla Luksemburga, oraz 110 dla misji UNRRA, które rozdzielono pomiędzy koleje: Jugosławi, Czechosłowacji oraz Polski. Na PKP dotarły latem 1946 roku , a przydzielono je do MD Oleśnica, gdzie pracowały one przez 30 lat. Ostatnie egzemplarze wycofano ze służby pod koniec 1976 roku. Zostały zachowna dwa parowozy w Chabówce i Jaworzynie Śląskiej.
Tr203
Tp4
Od 1913 roku niemieckie fabryki produkowały wzmocnioną odmianę lokomotywy towarowej, oznaczonej na pruskich kolejach jako 'GB'. Lokomotywy te były budowane do 1921 roku. Kolejom pruskim dostarczono ich 4948, produkowano je również dla innych odbiorców, także na eksport. PKP eksploatowały 462 maszyny jako serię Tp4. Lokomotywy eksploatowano prawie we wszystkich dyrekcjach, a po wojnie zgrupowano je w DOKP Warszawa. Wiele lokomotyw skreślono z inwentarza PKP przekazano do przemysłu. Na kolejach piaskowych pracowało ponad 50 maszyn Tp4, ostatnie z nich wycofano dopiero na początku lat 80 - tych
Tkp "Śląsk"
Produkcja parowozów przemysłowych budowy znormalizowanej o czterech osiach napędnych była prowadzona w Chrzanowie w latach 1941 - 1942. Po wojnie, w 1946 roku opracowana została, nieznacznie tylko zmodyfikowana dokumentacja parowozu "Śląsk", który był produkowany przez kilkanaście lat, zarówno dla odbiorców krajowych jaki i zagraniczynych. Parowozy typu "Śląsk" był prostym i niezawodnym środkiem trakcyjnym we wszystkich największych zakładach w górnictwie węglowym, hutnictwie i przemyśle ciężkim. Ostatnie z nich wycofano z eksploatacji dopiero w połowie lat 90 - tych.
Parowozy osobowe
Ol49
Były to ostatnie parowozy pasażerskie, jakie dostarczono do PKP.Ol 49 przeznaczona była do obsługi pociągów osobowych i lekkich pociągów pospiesznych. Parowóz ten był produkowany od roku 1951 - 54 w Chrzanowskiej Fabryce Lokomotyw. W trzyletnim okresie wyprodukowano 116 sztuk parowozów z czego 4 sztuki wysłano do Koreańskiej Republiki Ludowej. Pierwsze parowozy skierowano do ruchu kolejowego w DOKP Gdańsk (1951), w pozostałych latach zostały rozmieszczone po wszystkich DOKP.
Parowozy te najdłużej pracowały aż do początku lat 90 - tych w lokomotywowniach: Ełk, Sierpc, Jarocin dopóki nie zostały całkowicie zastąpione lokomotywami spalinowymi i elektrycznymi. Na cele muzealne zachowano w Polsce 32 parowozy Ol49. Znajdują się one w różnych skansenach i czekają na lepsze czasy.
 Dane techniczne :
 Układ osi 1'C1'
 Średnica cylindra x Skok tłoka 500 x 630 mm
 Ciśnienie pary w kotle: 16 at.
 Powierzchnia rusztu 3,70 m².
 Powierzchnia ogrzewalna+Prze. 162,9+72,9 m²
 Prędkość maksymalna 100 km/h.
 Średnica kół napędowych 1 750 mm.
 Średnica kół tocznych 850 mm.
 Zapas wody 25 m².
 Zapas węgla 12 t.
 Masa służbowa 144 900 Kg.
 Długość całkowita 20 675 mm.
 Seria tendra 25D49
Okz32
Lokomotywy zostały zamówione przez PKP dla obsługi ruchu pasażerskiego na liniach górskich Kraków-Zakopane oraz Tarnów-Krynica. Konstukcja podwozia odpowiadała rozwiązaniom zastosowanym w parowozie Ty23 ale wprowadzone modyfikacje miały być wykorzystane planowanej ich rekonstrukcji. Wprowadzenie silnych lokomotyw Okz32 pozwoliło na istotne usprawnienie ruchu na linii zakopiańskiej, bardzo obciążonej przewozami. Po II wojnie światowej do pracy powróciło zaledwie 11 parowozów, obsługiwały one linię do Zakopanego do 1974 r. Jedyny zachowany egzemplarz tej serii został eksponatem w Muzeum Kolejnictwa przez ZNTK w Pile w 1991 roku stał się pierwszym czynnym parowozem historycznym na PKP i stacjonuje w Chabówce.
 Dane techniczne :
 Układ osi 1'E1'
 Średnica cylindra x Skok tłoka 630 x 700 mm
 Ciśnienie pary w kotle: 15 at.
 Powierzchnia rusztu 184,1+ 66 m².
 Prędkość maksymalna 75 km/h
 Zapas wody 10 m².
 Zapas węgla 6 t.
 Masa służbowa 116 600 Kg.
 Długość całkowita 15 320 mm.
 Średnica kół 860/1450/860 mm.
Parowozy pośpieszne
Pt31
Opracowywanie tego parowozu rozpoczęto w biurze konstrukcyjnym "Pierwszej Fabryki Lokomotyw Polskich" (Fablok) w Chrzanowie, pod kierunkiem inż. Kazimierza Zembrzyckiego. Budowę prototypu rozpoczęto wiosną 1932 roku jako seria Pt31 i już na początku października pierwszy parowóz nowej serii (Pt31-1) został poddany próbą technicznym. Do końca listopada 1932 roku zostały ukończone pozostałe parowozy - Pt31 - 2 i 3. Wszystkie trzy były poddane próbnej eksploatacji w różnych rejonach PKP. Zauważone usterki i niedoskonałości były natychmiast usuwane w fabryce. W dniu 5 października 1932 roku odbyła się pierwsza próbna jazda parowozu Pt31, na odcinku o słabej nawierzchni z licznymi wzniesieniami i łukami: od Strzemieszyc do Skarżyska - Kamiennej i z powrotem. Parowóz ciągnął pociąg o masie 650 t ze średnią prędkością 57 km/h, a z największą 80 km/h. Dalsze próbne jazdy potwierdziły zalety tego parowozu. Po rozpoczęciu produkcji seryjnej lokomotyw Pt31 skierowano do obsługi pociągów pośpiesznych na trasach: Warszawa - Kraków, Warszawa - Lwów, Warszawa - Poznań - Zbąszyń i innych. W dniu wybuchu II wojny światowej PKP posiadała 98 parowozów Pt31. W 1945 roku PKP odzyskało tylko kilka maszyn. Pozostałe służyły na kolejach ZSRR, Austrii, Niemiec, Czechosłowacji i Węgier. Niektóre z nich zostały zwrócone i otrzymały nową numerację. Po wojnie były Pt31 były we wszystkich, oprócz wrocławskiej DOKP. W latach 70 zgrupowano je w okręgu lubelskim gdzie pracowały do 1979 roku.
 Dane techniczne :
 Układ osi 1'D1'
 Średnica cylindra x Skok tłoka 630 x 700 mm
 Ciśnienie pary w kotle: 15 at.
 Powierzchnia rusztu 4,51 m².
 Powierchnia ogrzewalna+Prze. 234 + 91,5 m²
 Prędkość maksymalna 110 km/h
 Średnica kół napędowych 1850 mm.
 Średnica kół tocznych 1000 mm., 1200 mm.
 Seria tendra 32D29
 Zapas wody 32 m²
 Zapas węgla 10 t.
 Masa służbowa 174 700 Kg.
 Długość całkowita 23 955 mm.
Pt47
Na podstawie dokumentacji przedwojennej lokomotyw serii Pt31, w 1948 roku rozpoczęto produkcję parowozów pospiesznych seri Pt49. W stosunku do pierowowzoru wprowadzono tylko niewielkie zmiany. Pierwsze lokomotywy skierowano do MD Łodź Kaliska, następne do Poznania, Wrocławia, Piotrkowa. Parowozy serii Pt47 stacjonowały we wszystkich DOKP i na początku lat 50 - tych, przejeły niemal wszystkie najważniejsze relacje w ruchu dalekobieżnym.
Tendrzaki osobowe
Tkt48
Jest to pierwsza konstrukcja powojenna, która opracowana została w ramach programu normalizacji typów lokomotyw parowych dla PKP. Zadaniem tej serii była obsługa pociągów podmiejskich w węzłach o największym natężeniu ruchu; w Warszawie, Gdańsku, Szczecinie. Seria Tkt48 obsługiwała pociągi pośpieszne i osobowe na liniach górskich m.in w rejonie: Nowego Sącza, Suchej Beskidzkiej, Kłodzka. Parowozy produkowane od roku 1955 jako typ Tkt48/2 miały zamkniętą budkę i były wyposażone w suwaki Trofimowa. Oprócz egzemplarzy dla PKP, zbudowano krótkie serie na eksport do Albanii i Korei oraz parę egzemplarzy dla przemysłu. Tkt48 - 191 była ostatnią lokomotywą parową zbudowaną w Fabloku dla PKP.
Tkt3
Na PKP było 46 parowozów; początkowo głównie w DOKP Wrocław i Gdańsk. Wkrótce większość przekazano do okręgu krakowskiego (MD Nowy Sącz, Jasło, Zagórz), gdzie obsługiwały ruch pasażerski na górskich liniach. Kilkanaście pracowało w dyrekcji poznańskiej (MD Poznań Towarowa) przy manewrach i lekkich składach towarowych. Ostatni TKt3-15 wygaszono na początku 1975 r. w MD Przeworsk, ostatni ze sprzedanych do przemysłu, TKt3-16 dopiero w 1982r. Obecnie jest eksponatem w Chabówce.
Tkt1
W okresie międzywojennym PKP eksploatowały 27 parowozów w dyrekcjach: poznańskiej i gdańskiej. W latach 30, większość z nich stacjonowała w DOKP Kraków, gdzie obsługiwały ruch pasażerski do Zakopanego i Krynicy. Pojedyńcze lokomotywy były też w DOKP Warszawa i Wilno. Po wojnie seria TKt1 została zgrupowana w okręgu katowickim, ostatni TKt1-63 skreślono ze stanu MD Racibórz 17 stycznia 1972 roku. Obecnie jest eksponatem w skansenie w Chabówce.
Tkh100
Do serii TKh100 zaliczono po wojnie ponad 60 różnych lokomotyw; część przyjęto na inwentarz dopiero na przełomie lat 40. i 50, wraz z przejmowaniem majątku kolei lokalnych., m.in. gostyńskiej i średzkiej. Prezentowany na zdjęciu parowóz TKh100 - 51, znajdujący się w skansenie w Chabówce, pochodzi z kolei Olesno - Praszka, gdzie nosił numer "2'", lokomotywa nr:"1" trafiła do NRD jako 89 954. Oba parowozy należały do znormalizowanego typu ELNA 4, produkowanego dla lokalnych linii kolejowych. Zostały zbudowane w 1928 roku w związku z przebudową linii na normalnotorową. Parowóz TKh100 - 51 był ostatnim na PKP przedstawicielem serii, do 1968 roku pracował w MD Zajączkowo Tczewskie.
Okl27
To pierwszy całkowicie polski parowóz, zaprojektowany i produkowany w Polsce. Był to typowy temdrzak przeznaczony do ruchu lokalnego. W latch 1928 - 33 Zakłady w Poznaniu wyprodukowały 122 sztuki tych parowozów. Głównym przeznaczeniem parowozu była obsługa pociągów osobowych i lekkich towarowych na szlakach podgórskich. Następcą tego parowozu był TKt48.
Tendrzaki towarowe
Tkw2
Parowozy te były wykorzystywane w PKP przy zasadniczo ciężkich pracach manewrowych. seria Tkw1 w portach Trójmiasta, wszystkie maszyny Tkw2 na stacjach węzłowych Górnego Śląska. Ostatnią lokomotywe Tkw2-57 wycofano z ruchu w latach 70 - tych. Wiele przekazano do przemysłu, gdzie pracowały do początku lat 80 - tych.
Tkh49
Parowozy były produkowane przez Chrzanowską Fabrykę Lokomotyw w latach 1948 - 1960, i były przeznaczone wyłącznie dla odbiorców eksploatujących koleje użytku niepublicznego. Jedyny parowóz tego typu, jaki został przyjęty do inwentarza PKP , to TKh - 5695 pochodzący z ostatniej serii produkcyjnej. Był własnością Huty "Florian" w Świętochłowicach, gdzie pracował z numerem zakładowym "9". Użytkowano go aż do roku 1996, kiedy został przekazany do skansenu taboru kolejowego w Chabówce. Po przeprowadzeniu naprawy oraz wyposażeniu w oświetlenie, sprężarke i hamulec pneumatyczny został przyjęty na ilostan lokomotywowni w Suchej Beskidzkiej z dniem 1 kwietnia 1997 roku pod oznaczeniem TKh49 - 1
Lokomotywy Kolei Austro-Węgierskiej z lat 1890-1939
Po odzyskaniu w 1918 r. niepodległości Polska znalazła się w bardzo trudnych warunkach. W kolejnictwie oznaczało to m.in. przejęcie po państwach zabroczych 4362 parowozów ponad 160 typów.
Tw12
OL12
Parowóz serii OL12 były pochodzenia austriackiego. Była to zmodyfikowana wersja lokomotywy na parę nasyconą serii 329 kolei państwowych, produkowana w latach 1909-1917 w trzech odmianach różniących się budową silnika parowego (sprzężony bądź bliźniaczy) jako seria 429 w ilości 380 sztuk. Po I wojnie światowej prawie połowę lokomotyw przejęły koleje czechosłowackie, na PKP pracowało 106 lokomotyw obsługując ruch osobowy w DOKP Kraków, Lwów i Stanisławów. Po 1945 roku do Polski powróciło 47 sztuk. Ostatnie egzemplarze wycofano ze służby w 1968 roku. Pozostawiony został tylko jeden egzemplarz Ol12-7 (StEG 3849/1912). Przez szereg lat był prezentowany w Muzeum Kolejnictwa, w 1993 roku został odbudowany w ZNTK Piła i jest najstarszym na PKP, czynnym parowozem historycznym.
 Dane techniczne :
 Układ osi 1'C1'
 Średnica cylindra x Skok tłoka 475 x 720 mm
 Ciśnienie pary w kotle: 15 at.
 Powierzchnia ogrzewalna+prze. 119,6+30 m².
 Prędkość maksymalna 80 km/h
 Średnica kół 870/1625/870 mm.
 Zapas wody 16m²
 Zapas węgla 8,5 t.
 Masa służbowa 100 200 Kg.
 Długość całkowita 16 945 mm.
Tw3
Tb-1479
Tkh100 Ferrum
Ok22
Tkh1
Wagon osobowy
Pług odśnieżny
Oznaczenia parowozów
Oznaczenie parowozu składa się z tzw. Serii np. TKt48 ( wielkie litery oraz cyfry) i ewentualnie kolejnego numeru egzemplarzowego.
Pierwsza wielka litera oznacza typ parowozu:
• P – parowóz pośpieszny.
• T – parowóz towarowy.
• O- parowóz osobowy.
Druga wielka litera (zawsze K) występuje wyłącznie w przypadkach parowozów tendrzaków, czyli takich, która nie mają oddzielnego tendra, lecz woda i węgiel znajdują się w parowozie (w specjalnym zbiorniku zespolonym z lokomotywą), np. TKt48.
Druga lub trzecia (dla tendrzaka) mała litera oznacza układ osi, na których składają się kolejno od lewej osie toczne przednie, osie napędne, oraz osie toczne tylne.
Numer serii znajdujący się po oznaczeniu literowym określa miejsce produkcji parowozu:
• 1-10-parowóz niemiecki
• 11-19-parowóz austriacki
• 20-55-parowóz polski oraz (w większości przypadków) jednocześnie rok konstrukcji
• 100-199-parowóz produkcji obcej, który trafił do Polski w latach 1918-1939
• 200-299- parowóz produkcji obcej, który trafił do Polski po 1945 roku.
Oznaczenie tendra np.22 D 23 składa się z następujących elementów:
• Pierwsza liczba – oznacza pojemność skrzyni wodnej w m2
• Wielka litera – oznacza liczbę osi (np. C oznacza trzy osie a D – cztery)
• Druga liczba – identycznie jak w przypadku serii parowozów.
Źródło :
"Atlas Parowozów 2002" - Paweł Terczyński.
"Parowozy normalnotorowe produkcji polskiej" - Bogdan Pokropiński.
"Koleje" – Judyta Kurowska-Ciechońska, Ariel Ciechański z serii Przewodnik po Polsce, wydanie drugie 2008