:: Strona główna  Pojazdy szynowe  Tramwaje ⇒

Konstal

Modele :

Konstal N

Pierwsze wagony typu N pojawily się w Krakowie w 1949 r. i były wyprodukowane w fabryce w Sanoku. Kolejne wozy tego typu produkowane były w chorzowskim Konstalu oraz Stoczni Północnej w Gdańsku. Budowa pojazdów wzorowana byla na konstrukcji niemieckiego tramwaju KSW (Kriegs-Strassenbahn-Wagen). Wagony te przystosowane byly do jazdy dwukierunkowej. Tramwaje tego typu produkowano w latach 1948 - 1962 i w czasie produkcji byly modernizowane. Róznily sie wyglądem i układem hamulcowym. Tramwaj typu N produkowano w Konstalu w latach 1948 - 1956, zas w Stoczni Północnej w latach 1950-1951. Byly to odpowiednio typy N1, N2 oraz N3. Byly to wagony normalnotorowe, dwukierunkowe, wyposazone w hamulce klockowe. Przednia tablica kierunkowa umieszczona zostala niesymetrycznie. Tramwaj typu 2N produkowano w Konstalu w latach 1952 - 1956, a w Stoczni Pólnocnej w latach 1950-1952. Byly to wagony wąskotorowe, dwukierunkowe, które dzielono na typ 2N1 oraz 2N2. Wozy typu 4N produkowano w Konstalu w latach 1956 - 1962 w wersjach 4N oraz 4N1. Byly to wagony normalnotorowe wyposażone w hamulce tarczowe. Zastosowano równiez recznie otwierane dwuskrzydlowe drzwi wejsciowe. Wozy typu 5N produkowano w latach 1957 - 1962 w wersjach 5N oraz 5N1. Byl to waskotorowy odpowiednik wagonu 4N. Do 1975 roku w Krakowie kursowalo 189 wagonów silnikowych typu N oraz 4N. Z czasem czesc dwukierunkowych wagonów tego typu przebudowywano na jednokierunkowe. Zmieniano również drzwi, z do tej pory stosowanych - ręcznie otwieranych przez konduktora - na otwierane automatycznie. W latach `90 podjęto pierwsze próby zachowania eksponatów muzealnych. Ostatecznie historycznymi wagonami sa : Konstal N (20 i 26) oraz ND (538).

Konstal 102N

Podczas produkcji wagonów 13N, chorzowski Konstal przystapił do budowy nowego wagonu tramwajowego, którego prototypową wersję oznaczono symbolem 15N. Wagon zbudowano z dwóch wagonów 13N połączonych ze sobą przegubem. Po testach w Warszawie i Katowicach ostatecznie nie podjęto produkcji seryjnej. Wagon 15N skasowano w roku 1985. Korzystajac z prototypowego 15N, w roku 1969 powstał nowy model oznaczony symbolem 102N. W okresie od czerwca 1969 roku do stycznia 1970 roku wyprodukowano zaledwie 42 sztuk wagonów typu 102N, ze względu na dosyć uciążliwą wadę, którą bylo umieszczenie przedniej szyby pod ujemnym kątem, co bylo powodem oślepiana motorniczych światlem z wnętrza wagonu. W 1970 roku zastąpiono go "ulepszoną" wersją 102Na, w której powrócono do kształtu przodu oraz tylu wagonu z modelu 13N. Krakowskie MPK w 1969 roku zakupilo tylko 7 sztuk wozów typu 102N (numeracja od 201 do 207). W roku 1988 podczas wymiany krakowskich 105N/Na na gdanskie 102Na, MPK otrzymalo 3 sztuki wagonów 102N (wagony 03101, 03102 i 03104). W roku 1990 wszystkie wagony zostaly wycofane z ruchu (część zostalo sprzedanych do Wroclawia). W roku 1994 odrestaurowano jeden z pozostalych wagonów (ex. wagon szkoleniowy 1509) i nadano mu pierwotny numer #203. Wagon ten mimo, iz przeznaczony na historyczny, pojawial sie liniowo do 1997 roku. Obecnie na stanie MPK Kraków sa nastepujace wozy z rodziny 102: Konstal 102N #203, Konstal 102Na #210 oraz Konstal 102NaD #155

Konstal 102Na

Tramwaj ten jest modernizacją typu 102N (który był rozwinięciem prototypowego przegubowego tramwaju typu 15N) i różnił się od swojego poprzednika wyglądem ściany czołowej i tylnej, których konstrukcja była zaczerpnięta z wagonów typu 13N (eksploatowanych jedynie w Warszawie oraz w ilości 5 sztuk na Śląsku). Modernizacja wagonu 102N była na tyle konieczna gdyż pochylona pod ujemnym kątem szyba przednia w tego typu wagonach powodowała oślepienie motorniczego światłem z wewnątrz wagonu. Wagony 102Na były osadzone na trzech dwuosiowych wózkach. Dwa wózki (pierwszy i ostatni) były napędzane. Pierwsze tramwaje 102Na pojawiły się w Krakowie na początku 1970 r. Łącznie zakupiono 58 wagonów typu 102Na (w latach 1970-1973). W latach 1983-1988 zakupiono również używane 46 wagonów z Gdańska i Gorzowa Wielkopolskiego. Ostatecznie eksploatację wagonów typu 102Na w Krakowie zakończono 7.12.2001 r. pozostawiając w celach muzealnych wagon #210.

Konstal 105Nb

Wagon oznaczony symbolem 105Nb jest modernizacją popularnego wyrobu firmy Konstal oznaczonego, jako 105N i 105Na. Pierwszy, prototypowy wóz tego typu wyprodukowano w roku 1988 i sprzedano go do Krakowa. Modernizacja polegała na zastosowaniu powiększonej kabiny motorniczego, małych włazów dachowych oraz dwóch dużych okien, służących, jako wyjścia ewakuacyjne (awaryjne). Łącznie Chorzowska Wytwórnia Konstrukcji Stalowych "Konstal" wyprodukowała 15 sztuk wagonów 105Nb. Pierwszy dla Krakowa, o numerze fabrycznym 2552, w roku 1988 oraz 14 sztuk dla Warszawy dostarczone w latach 1992-1994. Wagony dla Stolicy mimo oznaczenia 105Nb różniły się od pierwszego, prototypowego wozu dla Krakowa. Zastosowano w nich nowe wózki jezdne, tylny pulpit manewrowy, elektroniczny regulator napięcia przetwornicy oraz plastikowe drzwi. Ze względu na awaryjność, kilka wozów zostało wymienionych w fabryce na wozy o symbolu 105Nb/e. Jedyny krakowski tramwaj Konstal 105Nb kursuje z wagonem 105Na w składzie - 374+375.

Man

Modele :

Man GT6

Wagony typu MAN GT6 i B4 pochodzą z Norymbergi. Wagony te wyprodukowane zostały w latach 1962 - 1966. Konstrukcyjnie GT6 są przegubową wersja wagonów T4. Pierwsze tramwaje motorowe GT6 zostały dostarczone pod koniec 1994 roku i po przystosowaniu ich do polskich warunków ( m.in. zamontowanie lusterek zewnętrznych oraz oświetlenia zewnętrznego) wyjechały na krakowskie ulice na początku 1995 roku. Kolejne dostawy miały miejsce w 1996 roku (dostarczono wtedy 10 wagonów GT6 i 10 wagonów B4), w 1999 roku (6 sztuk GT6 i 5 sztuk B4), w 2000 roku (8 sztuk GT6 i 4 sztuki B4), w 2001 roku (9 sztuk GT6 i 3 sztuki B4), w 2002 roku (5 sztuk GT6 i 6 sztuk B4), w 2003 roku (4 sztuki GT6 i 4 sztuki B4) i w roku 2004 1 sztuka wagonu GT6. Stopniowo podczas eksploatacji prowadzono inne modernizacje. Zmieniono pojedyncze reflektory na podwójne, zablokowano ostatnie drzwi oraz zamontowano klasyczne tablice kierunkowe. W latach 2003-2007 stopniowo wymieniano filmy oraz tablice kierunkowe na diodowe wyświetlacze. Podczas napraw bieżących zmodernizowano również wnętrze, zastępując drewniane krzesełka, nowymi, wyścielanymi materiałem, fotelami. Obecnie na zajezdni Nowa Huta stacjonuje 38 wagonów motorowych GT6 i 6 doczepnych B4. Z biegiem czasu część wagon jest kasowana bądź przeznaczana na części. w końcem maja 2009 roku do zajezdni Podgórze przekazano 15 sztuk wagonów GT6.

Man T4

Pierwsze wagony motorowe T4 oraz wagony doczepne B4 pojawiły się w Krakowie w 1989 r. Pojazdy te sprowadzono z zaprzyjaźnionej Norymbergi gdzie jeździły od roku 1957. Zostały wyprodukowane w fabryce MAN-Nurnberg w latach 1957-64. Wagony pomimo tego, że miały ponad 40 lat (po przybyciu do Krakowa) posiadały bardzo ciekawe rozwiązania techniczne, których brakowało w młodszych o wiele wagonach 105N oraz 105Na. W roku 1989 do Krakowa dostarczono po 12 sztuk T4, w 1990 roku 12 sztuk, w 1993 3 sztuki T4, w 1994 roku 4 sztuki oraz w 2004 roku jedną sztukę technicznego wozu o numerze taborowym A46. Łącznie do Krakowa dostarczono w sumie 33 sztuki wagonów motorowych T4 i 29 sztuk wagonów doczepnych B4. Krakowskie MPK pożegnało się z tego typu tramwajami 29 grudnia 2002 r., pozostawiając w celach muzealnych jeden skład o numerach bocznych 127 ( T4 ) i 527 ( B4). W sierpniu 2006 roku do historycznego 127+527 dołączył wagon 220 (oryginalny norymberski numer). Dotarł on do Krakowa w październiku 2004 roku i miał być magazynem części dla wagonów GT6. Ze względu na jego bardzo dobry stan techniczny wagon postanowiono poddać małej kosmetyce i zachować, jako zabytkowy.

Sanok

Modele :

Sanok SN 1

Pierwsze wagony typu SN1 pojawiły się w 1912 r. Były to pierwsze normalnotorowe tramwaje w Krakowie. Wycofano je z eksploatacji w roku 1969. Zabytkowym wagonem jest wagon SN1 o numerze taborowym 37 (zbudowany z 3 ocalałych wagonów tego typu). Oryginalny wagon o numerze #37, wyprodukowany został w roku 1912. Pierwsze kursy po krakowskich ulicach wykonał już w 1913 roku. Jego eksploatację zakończono w 1960 roku.

Dane techniczne
 Producent Galicyjskie Towarzystwo Budowy Wagonów i Maszyn w Sanoku
 Długość 10 650 mm.
 Szerokość 2200 mm.
 Wysokość 3320 mm.
 Masa własna 13 000 Kg.
 Ilość miejsc 56
 Wysokość podłogi I/II drzwi 430/430 mm.
 Moc ciągła silników 2 x 33 kW.
 Prędkość maksymalna 40 km/h.
Sanok SN 2

Na krakowskich ulicach, pierwsze wagony typu SN2 i PN2, pojawiły się w 1938 roku. Podobnie jak wagony typu SN1 i PN1, typy SN2 i PN2 były produkowane w fabryce w Sanoku. Do Krakowa dostarczono najpierw 10 sztuk wagonów doczepnych PN2 a dopiero później 18 sztuk wagonów motorowych SN2. Były to wagony dwuosiowe. Wagony motorowe SN2 wyposażone były w dwa silniki firmy "ELIN" o mocy 44kW i hamulce mechaniczne Ackleya. Wagony tego typu kursowały po mieście do roku 1976. Ostatnie wagony przebudowano na tabor techniczny. Na początku lat `90 przystąpiono do renowacji wagonu SN2. Obecnie historycznymi wozami są: wagon silnikowy SN2 #87 i wagony doczepne PN2 #524 i #530.

Linke-Hofmann

Wagon powstał w niemieckiej wówczas fabryce Linke-Hofmann-Werke, produkującej tabor kolejowy (w latach I wojny światowej również ciężkich samolotów bombowych) z siedzibą we Wrocławiu. Po 1945 koncern odtworzony został w ówczesnej RFN. Powstałe po wojnie na jej zapleczu zakłady we Wrocławiu nosiły nazwę PaFaWag a obecnie Bombardier Wrocław. Tramwaje typu LH produkowane były w latach 1924-29. Powstało łącznie 232 sztuki, z których wszystkie trafiły do wrocławskiego przewoźnika. Wagony Linke-Hofmann były eksploatowane we Wrocławiu od 1925 do 1977 r. Krakowski LH o numerze 1076 przybył z Wrocławia w roku 1985. Egzemplarz ten jest efektem "zamówienia" przez Telewizję Polską na tramwaj historyczny w tym mieście i miał stać się jednym z eksponatów kształtującego się wówczas Muzeum Komunikacji Miejskiej. Do tej pory w Krakowie nie jeździł ani jeden tramwaj tego typu. Wagon Linke-Hofmann numer 1076 został zrekonstruowany w 1985 roku. Niestety od tamtego czasu nie pojawiał się na ulicach miasta. Nie jeździł ani liniowo ani okazjonalnie. Dzięki pracy miłośników od początku roku 2005 do czerwca 2006 w dniu 11 czerwca 2006 odrestaurowany wagon Linke-Hofmann ponownie wyjechał na ulice miasta i zasilił szeregi zabytkowych tramwajów na Wielkiej Paradzie Tramwajów 2006.

Lohner E1

Wagony typu E1 (popularne również pod oznaczeniem GT6) pochodzą z Wiednia. Konstrukcja tramwaju opiera się na konstrukcji standardowego dla Niemiec i Austrii (w latach `60) 6 osiowego wagonu typu GT6 (kursujące również po Krakowie wagony z Norymbergii) firmy Düwag (Düsseldorfer Wagonfabrik AG). Austriackie wagony są kontynuacją licencjonowanego GT6 i zostały oznaczone, jako E1. Tramwaje były produkowane od 1961r. przez firmę Lohner i SGP (Simmering-Graz-Pauker AG). Przez ponad 10 lat w fabrykach SGP, Lohner i Rotax (późniejsza nazwa firmy Lohner) wyprodukowano 338 wagonów. SGP wyprodukował łącznie 238 sztuk wagonów motorowych (4631-4868) a firma Lohner później, jako Rotax a następnie, jako Bombardier-Rotax wyprodukowała 100 sztuk wagonów motorowych (4461-4560) oraz 190 sztuk wagonów doczepnych (1101-1290). Pierwszy z "wiedeńczyków" (101 ex. Wiedeń 4488) wyjechał na ulice Krakowa 07.02.2004r. na linię 7-01. Charakteryzuje się oryginalnym malowaniem Wiener Linien (czerwono-biały). Posiada również herby Wiednia i Krakowa, przyklejone na przodzie wozu. Do końca roku 2004 do Krakowa trafiło jeszcze 10 sztuk E1 wraz z doczepami c3. Łącznie krakowskie MPK w ruchu liniowym posiada 73 wozy typu E1. Zakupiono również parę sztuk, które przeznaczono na części. Pierwsze serie E1, zakupionych w latach 2004-2006r. malowano w barwy niebiesko-kremowe. Były to wagony z przedziału #102-123. Na początku 2006 roku po wprowadzeniu nowego schematu, który zapoczątkował skład 105Na #736+737, wozy zamiast barwy kremowej otrzymały kolor biały. Ciekawostką było wprowadzenie do ruchu w 07.2006r. składu #125+585, pomalowanego w barwy zbliżone do barw wiedeńskiego przewoźnika (w 2010 roku skład przemalowano na niebiesko-biało). Po wprowadzeniu do ruchu pierwszych wagonów serii GT8S, postanowiono wprowadzić kolejny schemat. Na nowowprowadzanych do ruchu wagonach E1 i c3 zaczęto stosować układ malowania zbliżony do schematu przewoźnika z Düsseldorfu z zastosowaniem barwy niebieskiej i białej. Taki układ stosuje się począwszy od wagonu #168 (poza #169 i #171) również na pojazdach przechodzących naprawy bieżące. W 2010 roku miało miejsce najechanie składu #129+589 na skład #126+586. Ze względu na poważne uszkodzenia skreślone zostały ze stanu wagony E1 #129 i c3 #586. W tym samym roku zakupione zostały wagony na podmianę.

Dane techniczne
 Producent Bombardier-Rotax (wcześniej Lohner) Simmering-Grauz-Pauker AG (SGP)
 Długość 20 300 mm.
 Szerokość 2200 mm.
 Wysokość 3000 mm.
 Rozstaw osi 1800/1800 mm.
 Masa własna 23 300 Kg.
 Ilość miejsc 105, siedzących 36
 Moc ciągła silników 2 x 150 kW.
 Prędkość maksymalna 75 km/h.
Tatra K2
Düwag N8S

W lipcu 2006 roku w Krakowie pojawił się pierwszy wagon N8S-NF o numerze taborowym 364. Charakteryzuje się tym, że jest wagonem dwukierunkowym. Pojazdy tego typu produkowane były w latach 1976-1977 jako wagony N6. W latach 1992-1993 pojazdy przebudowano dodając niskopodłogowy, środkowy człon i oznaczając wagony symbolem N8S-NF. W roku 2006 sprowadzono 3 sztuki N8S-NF z Norymbergi oraz dodatkowo dwie sztuki wagonów M8S z miasta Essen. Wagony o numerach #1004 i #1013 były wagonami wąskotorowymi i posłużyć miały, jako wagony na części zamienne. Jeden z nich (#1013) postanowiono dostosować do szerokości toru 1435mm. Wagon ten otrzymał numer #3304 (obecnie N8S). Tramwaje tego typu sprowadzono ze względu na otwarcie dla tramwajów ulicy Pawiej. Początkowo ulica Pawia miała być od razu połączona z pętlą tramwajową przy ulicy Kamiennej, ale ze względu na problemy podczas budowy, zakończono układanie torowiska przy ulicy Warszawskiej (na przeciw Politechniki Krakowskiej) i w ten sposób wybudowano "ślepy" tor. Dlatego od września 2006 roku do początku roku 2007 wagony tego typu kursowały na linii 30 - na trasie DWORZEC GŁÓWNY ZACHÓD (GALERIA) - Pawia - Basztowa - Podwale - Dominikańska - Westerplatte - Pawia - DWORZEC GŁÓWNY ZACHÓD (GALERIA), a następnie na linii 24 (POLITECHNIKA - Pawia - Basztowa - Dunajewskiego - Karmelicka - Królewska - Podchorążych - Bronowicka - BRONOWICE). Pod koniec 2007 roku do Krakowa przybył kolejny wóz N8S-NF z Norymbergi (#368). W kwietniu 2008 roku uruchomiona została linia tymczasowa nr 72, kursująca z Placu Centralnego do tymczasowej końcówki (mijanki) pod nazwą al. Pokoju. Do obsługi wykorzystane zostały wszystkie dostepne wówczas wozy N8. Ze względu na niewystarczającą ilość wagonów dwukierunkowych, postanowiono wypożyczyć tego typu pojazdy z innych miast. W ten sposób do Krakowa przybył wagon Düwag N8C #1133 z Gdańska (w zamian wysłano wagon NGT6 #2018) a także ze Śląska skład wagonów typu 111N #341 i #342 (w zamian do GOPu wypożyczone zostały wozy 105Na #459 i #470 - które ostatecznie pozostały w Tramwajach Śląskich). Od początku eksploatacji do początku sierpnia 2007 roku, wagony stacjonowały w zajezdni Podgórze. Od dnia 1.08.2007 roku wagony N8 oraz 111N zostały przeniesione do zajezdni Nowa Huta. W 2009 roku przybyły do Krakowa jeszcze wozy, w kolejności #365, #362 oraz #369. Przydzielone zostały do zajezdni Podgórze. Otrzymały nowe malowanie, wzorem wagonów GT8S z Düsseldorfu. Z początkiem kwietnia podgórskie wagony przekazano do zajezdni Nowa Huta, która obecnie posiada wszystkie krakowskie tramwaje typu N8. W 2012 roku wagon #3066 (przebudowany z M8S) skierowano na modernizację do wrocławskiego Protramu. Zakres prac objął m.in. przebudowę środkowego członu na niskopodłogowy, wprawienie drzwi w członie środkowym, wymianę ścian czołowych oraz wymianę instalacji elektrycznej. Po powrocie do Krakowa wagon otrzymał numer #3082 i oznaczony został jako N8C-NF ze względu na wprowadzony niskopodłogowy człon oraz zmianę układu rozruchowego na chopperowy.

Dane techniczne
 Producent Man, Düwag.
 Przebudowa wagonu #3082 RMT Protram Wrocław.
 Długość 26 080 mm.
 Szerokość 2300 mm.
 Wysokość 3646 mm.
 Rozstaw osi 1800 mm.
 Masa własna 35 300 Kg.
 Ilość miejsc 161, siedzących 50
 Moc ciągła silników 2 x 125 kW.
 Prędkość maksymalna 70 km/h.
Protram

Modele :

Protram 204
Protram 205
Škoda Elektra
Tramwaje techniczne
Informacja :
#OFD 6699 - Numery tablicy rejestracyjnej.
(58) - Numer ewidencyjny pojazdu nadany przez przewoźnika.
Źródło :
www.kmk.krakow.pl